NELLY SACHS- ŞİİRLİ CUMA

Değerli dostlar, iki aylık bir “yaz tatili” sonrası kaldığımız yerden devam ediyoruz. Öncelikle hepinize ŞİİRLİ CUMALAR diliyorum. Dört yıldan beri süren ŞİİRLİ CUMALAR’ın ana fikrini yeniden hatırlayarak başlayalım:

“ŞİİRLİ CUMALAR, Ortadoğu bataklığına itilmeye, nefret diline ve muhafazakâr bir toplum olmaya karşı bir “DURUŞ”dur.”

Bugün 1 Eylül, insanlık tarihinin en acımasız, kanlı savaşlarından biri olan II. Dünya Savaşı’nın başladığı günün yıldönümü. Savaş, 1 Eylül 1939 günü Hitler’in Nazi Almanya’sının Polonya’ya saldırısıyla başladı. Cephelerde milyonlarca asker, dünyanın dört bir yanında katledilen, açlık, yoksulluk ve hastalıklarla sonucu ölen milyonlarca sivil ile hatırlıyoruz II. Dünya Savaşı’nı. Alman faşizminin kendi ülkesindeki en önemli hedefleri arasında başta Yahudiler olmak üzere, Çingeneler, homoseksüeller, aydınlar, sosyalistler vardı. Milyonlarca insan, altı yıl süren savaş boyunca insan aklının ürettiği en acımasız işkencelere, insanlık onurunu yerle bir eden acılara maruz bırakıldı.

1 Eylül günümüzde Dünya Barış Günü olarak anılıyor. Bugünün anlamına, ŞİİRLİ CUMALAR’ın amacına uygun düşecek bir şair aradım, savaşın yıkım ve acılarını derinden yaşamış ve duygularını şiirlerine aktarmış bir şair olmasını istedim. Bugün için seçtiğim şair ülkemizde oldukça az tanınan, 1966 yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi, Yahudi asıllı bir kadın; Nelly Sachs.

Almanya’da Berlin’in Schöneberg adlı bölgesinde doğan Nelly Sachs zengin bir Yahudi aileye mensuptu. Çocukluk ve gençlik yıllarında oldukça iyi bir eğitim almıştır. Yazdıklarından çok etkilendiği İsveçli yazar Selma Lagerlöf ile yazışmaya da gençlik yıllarında başlamıştır. İlk şiirleri ünlü yazar Stefan Zweig’ın teşvik ve desteği ile 1921 yılında yayınlanır. Şiirin yanı sıra kukla tiyatrosu için oyunlar yazmaya başlar. Almanya’da Nazilerin iktidara gelmesiyle beraber diğer Yahudiler gibi baskı ve saldırılara maruz kalmış, 1940 yılında evlerinin Gestapo tarafından basılması üzerine Selma Lagerlöf’ün yardımıyla annesiyle beraber İsveç’e sığınmıştır. Nedir, Nelly Sachs İsveç’e ulaşmayı başardığında Selma Lagerlöf ölmüştü. Sachs, kendisi savaşın kurbanları arasında yer almamakla beraber ailesinin ve yakınlarının önemli bir kısmını kaybetti.

Nelly Sachs 1920’li yıllardan itibaren şiir yazsa da şair kimliğini savaş öncesi Nazi yönetimi ve II. Dünya Savaşı yıllarında geliştirmiştir. Savaş yıllarının dehşetini eşsiz bir duyarlılıkla anlattığı şiirleriyle bir tür ağıt dili yaratmıştır. Nelly Sachs tanık olduğu tüm trajik olaylara rağmen nefret, intikam, öç alma, kin gibi duygularını şiirine taşımamış, yaşam ve ölümün birbirini kovaladığı; duyguların zarif bir biçimde aktarıldığı şiirler yazmayı başarmıştır. 1959 yılında Alman Endüstri Birliği Edebiyat Ödülü, 1960’ta Meersburger Droste ödüllerini aldı. 1961 yılında ise daha sonra kendi adını taşıyacak bir edebiyat ödülünün sahibi oldu. 1966 yılında Nobel Edebiyat Ödülü sahibi oldu. Ödül Komitesi Nelly Sachs’ın “Yahudi halkının evrensel trajedisini lirik ağıtlar ve dramatik yaşam kesitleri olarak” anlattığını açıklamıştır.

Nely Sachs 1970 yılında Stockholm’de hayatını kaybetmiştir. 
ŞİİRLİ CUMALAR’da haftanın şiiri olarak Nelly Sachs’ın “Yeryüzü Halkları” adlı şiirini seçtim. Beğeneceğinizi umuyorum.

“YERYÜZÜ HALKLARI
siz, ki makara ipliği gibi bilinmeyen
yıldızların gücüyle kendinizi çepeçevre dolayan
diken ve dikilmişi söken,
dil kargaşasına atan kendini
kovanlara olduğunca,
tatlılıkla batırmak üzre iğnesini
ve batırılmak üzre-

Yeryüzü halkları,
tarumar etmeyesiniz sözcük evrenini,
kesmeyesiniz nefret bıçaklarıyla
heceyi, ki solukla birdir onun doğumu.

Yeryüzü halkları,
yaşam dendiğinde ölüm-
beşik dendiğinde kan bilmeyesiniz sakın-

Yeryüzü halkları,
sözcükleri kaynaklarında bırakın,
onlar çünkü ufukları
gerçek gökyüzüne kaydıracak olan 
ve arka yüzünde
gecenin bir maske gibi esnediği
yıldız doğumlarına koşan onlar-“

KAYNAKLAR
1- Nelly Sachs, Hala Gece Yarısı Bu Yıldızda, Çeviri Melike Öztürk, Önsöz Cevat Çapan, Can Yayınları, 2012.
2- Vikipedi

Nereden çıktı bu ŞİİRLİ CUMALAR derseniz, 2014 Haziran’ında yazdığım aşağıdaki yazıyı okumanızı öneririm.

https://doganalpdemir.wordpress.com/20…/…/05/siirli-cumalar/

“ŞİİRLİ CUMALAR, Ortadoğu bataklığına itilmeye, nefret diline ve muhafazakâr bir toplum olmaya karşı bir DURUŞ projesidir.”
ŞİİRLİ CUMALAR adının ve içeriğin kaynak gösterilmeden kullanılmaması rica olunur.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s