Etiket arşivi: beddua

Cemal Cengiz -ŞİİRLİ CUMA

 

Değerli dostlar hepinize ŞİİRLİ CUMALAR diliyorum. Bu hafta için seçtiğim şair Cemal Cengiz, hakkında ulaşabildiğim tek bilgi Adana Kadirli Bölgesi halk şairlerinden biri olduğudur.

Cemal Cengiz’e ait bulduğum tek şiir “Haksızlara Beddua” adını taşıyor. Şiirin adından da anlaşılacağı üzere şair uğradığı haksızlıklara karşı olan isyanını halk edebiyatında kargış adı verilen bedduasıyla dile getirmiştir. Halk edebiyatımızda kargış türünde şiir yazma geleneğimizin unutulmaya yüz tuttuğunu söylemek hatalı olmaz. Oysa yüzyıllar boyunca Anadolu insanları karşı karşıya geldikleri zulüm, baskı ve haksızlıkları anlatabilmek için halk ozanlarının diliyle sesini duyurmaya çalışmıştır. Kanaatimce halk edebiyatındaki kargış türü, toplumu nefret diline karşı korumuştur[i].

Cemal Cengiz’in “Haksızlara Beddua” şiiri kanımca güncelliğini de güzelliğini de koruyor. Güzel okuyun.

 

HAKSIZLARA BEDDUA

Eğer benim paralarımı kesenler

Bu dünyada tatlı tatlı yemesin

Hakk’a ayan gece gündüz çalıştım

Ben almadım kesenlere kalmasın

 

Yine benim tazeledin yaramı

İnsan hakkı kesilmesi reva mı

Boğazından tutsun kanser veremi

O paralar ona deva olmasın

 

Bu dünya yalandır kimseye kalmaz

Nefsine uyanlar hak hukuk bilmez

El hakkı zehirdir hiç şifa olmaz

Zehirlensin varsın şifa olmasın

 

Yağlı kurşun değsin akmasın kanın

Ölme birdenbire biraz da sürün

El hakkı çok yedin cehennem yerin

Cennet ala senin yüzün görmesin

 

Kestiler bizlere kalmadı para

Bizleri bedava çalıştıranlara

Kaplasın onları irinli yara

Hoca imam cenazesin kılmasın

 

Cemal Cengiz boş ver nasihat olmaz

Her insan helalin değerin bilmez

Çalıp çarpma ile mal senin olmaz

Balsa boş ver olmasa da olmasın”

 

 

KAYNAK

1-      Doğan Kaya, Folklorumuzda Beddua Söyleme Geleneği ve Türk Halk Şiirinde Beddualar, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 2001, Sayfa 52-53.

 

 

 

Nereden çıktı bu ŞİİRLİ CUMALAR diyenler, okuyunuz lütfen:

https://doganalpblog.wordpress.com/2014/…/05/siirli-cumalar/

 

ŞİİRLİ CUMALAR, Ortadoğu bataklığına itilmeye, nefret diline ve muhafazakâr bir toplum olmaya karşı bir DURUŞdur.

 

Proje adının kaynak gösterilmeden kullanılmaması rica olunur.

 

[i] Kargış türünün toplumu nefret diline karşı koruduğuna ilişkin görüşlerimi bir başka yazımda dile getirmeye çalışacağım.

TESLİM ABDAL- ŞİİRLİ CUMA

Değerli dostlar hepinize ŞİİRLİ CUMALAR diliyorum. Bu hafta için seçtiğim şair Teslim Abdal, 16. Yüzyıl sonu 17. Yüzyıl başı arasında yaşamıştır.

Teslim Abdal hakkında bilgimiz oldukça az. Anadolu’da birden fazla Teslim Abdal isminde halk ozanı yaşadığı sanılıyor. Teslim Abdal Anadolu Alevi- Bektaşi şiir geleneğinin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir. Anadolu’da her türlü kötülüğün, zulmün simgesi olarak kabul edilen Yezit için yazdığı şiir güncelliğinden hiçbir şey kaybetmemiştir.

“Bu dünyadan o dünyaya giderken
Tu yüzüne, lanet şanına Yezit
Hak evini yıkıp harap edersin
Tu yüzüne, lanet şanına Yezit

Kara köpek gibi kuyruk vurursun
Gelene geçene havlar ürürsün
El sana güler, sen kime gülürsün
Tu yüzüne, lanet şanına Yezit

Teslim Abdal eydür, ihlasın kaim                                                                                        Gözümde okum yok, vurup yıkayım
Yetmiş iki millet canın yakayım
Tu yüzüne, lanet şanına Yezit”

Hak evi: Gönül
Teslim Abdal eydür: Teslim Abdal der ki
İhlası kaim olmak: Özü temiz olmak

Halk edebiyatımızda kargış veya beddua olarak bilinen şiir türü toplumsal kültürümüzün çok önemli bir yanını oluşturur. Yüzyıllar boyunca toplumun zalime, zulme olan tepkisini nefrete bulanmadan dile döktüğü en güzel araç olmuştur kargışlar.
Teslim Abdal’ın üç yüz yıl önce söylediği beddua türündeki “BİZE TAŞ ATIP ÜRENLER” şiirini bu haftanın şiiri olarak seçtim. Beğeneceğinizi ve nerede kullanacağınızı bileceğinizi sanıyorum.

“Hırıl hırıl hırlasınlar
Bize taş atıp ürenler
Eşek olsun zırlasınlar
Bize taş atıp ürenler
İçi dışı soğuk olsun
Didilenmiş kavuk olsun
Eğribük’e tavuk olsun
Bize taş atıp ürenler
Bir keleşde uşak olsun
Çingeneye kuşak olsun
Malatya’ya eşek olsun
Bize taş atıp ürenler
Kilisede puta dönsün
Ters nallanmış ata dönsün
Uyuz olmuş ite dönsün
Bize taş atıp ürenler
Teslim Abdal der, onmasın
Dünyada murat almasın
Ahrette iman bulmasın
Bize taş atıp ürenler”

KAYNAKLAR
1- Doğan Kaya, Folklorumuzda Beddua Söyleme Geleneği ve Türk Halk Şiirinde Beddualar, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 2001.
2- İsmail Özmen, Alevi- Bektaşi Şiirleri Antolojisi, Cilt 3, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1998.
3- Doğan Alpaslan Demir, Nasırlı Ellerde Kir Olasıca, 26 Temmuz 2016, https://doganalpblog.wordpress.com/2016/07/26/nasirli-ellerde-kir-olasica/

ŞİİRLİ CUMALAR, Ortadoğu bataklığına itilmeye, nefret diline ve muhafazakâr bir toplum olmaya karşı bir DURUŞdur.

Proje adının kaynak gösterilmeden kullanılmaması rica olunur.